İş Sağlığı ve Güvenliği Nedir?
İSG –açık anlamıyla İş Sağlığı ve Güvenliği- kanun ve yönetmelikler ile iş ve işçi sağlığını korumaya yönelik uygulamalardır. Bir tedbirler dizisi olan İSG, kısa ve uzun vadede işin her aşamasındaki riskleri ortadan kaldırmaya amaçlar. İş Sağlığı ve Güvenliği, daha sağlıklı ve daha iyi bir iş ortamı oluşturma adına farklı disiplinleri temel alır. Örneğin mühendislik, tıp, sosyoloji ve psikoloji gibi disiplinler ile de bir bütündür.
İş Sağlığı ve Güvenliğinde Amaç Nedir?
İSG, iş sürecindeki fiziki çevre şartlarını dikkate alarak çalışanların karşılaşabileceği tehlikeleri giderme amacındadır. Riskleri minimuma indiren ve sağlıklı bir iş ortamı yaratmayı planlayan İSG, bir bilim dalı olarak kabul edilmektedir. Genel olarak çalışma alanını şu şekilde tanımlayabiliriz.
İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlığının A – B- C’si
İş sağlığı ve güvenliği uzmanları A, B, C olmak üzere üç farklı kategoride görev yapar. Bu kategoriler, denetim yapılacak işin ve iş faaliyetlerinin taşıdığı risk sınıfına göre belirlenir.
‘A’ sınıfı iş sağlığı ve güvenliği uzmanları, çok tehlikeli işyerlerinde görev alır. Hayati tehlike oluşturma riski olan faaliyetlere çözüm geliştiren A sınıfı İSG uzmanları, yapılan işin, çalışanların ve çevrenin güvenliğini sağlar.
‘B’ sınıfı iş sağlığı ve güvenliği uzmanı, az tehlikeli ya da tehlikeli iş faaliyetlerinde görevlendirilir. Prosedürlere uygunluğun denetimini yapmakla görevlidir.
‘C’ sınıfı iş sağlığı ve güvenliği uzmanı, az tehlike barındıran işyerlerinde görevlendirilir. Çalışma ortamında incelemeler yapmak ve yetkililere durumu raporlama görevini üstlenir.
İş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının görevleri 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre düzenlenmiştir.
İş Kanununa Göre İş Güvenliği Uzmanlarının Görevleri
Rehberlik;
- İşyerinde yapılan çalışmalar ve yapılacak değişikliklerle ilgili olarak tasarım, makine ve diğer teçhizatın durumu, bakımı, seçimi ve kullanılan maddeler de dâhil olmak üzere işin planlanmasına yardımcı olur. Kişisel koruyucu donanımların seçimi, temini, kullanımı, bakımı, muhafazası ve test edilmesi konularının, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş güvenliği kurallarına uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene önerilerde bulunur.
- İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildirir.
- İşyerinde meydana gelen ancak ölüm ya da yaralanmaya sebep olmayan; ancak çalışana, teçhizata veya işyerine zarar verme potansiyeli olan olayların sebeplerinin araştırılması konusunda çalışma yapar.
Risk değerlendirmesi;
- İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılır.
Çalışma ortamı gözetimi;
- Çalışma ortamının gözetiminin yapar, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı gereği yapılması gereken periyodik bakım, kontrol ve ölçümleri planlar ve uygulamalarını kontrol eder.
- İş yerinde kaza, yangın veya patlamaların önlenmesi için yapılan çalışmalara katılır. Bu konuda işverene önerilerde bulunmak, uygulamaları takip etmek; doğal afet, kaza, yangın veya patlama gibi durumlar için acil durum planlarının hazırlanması çalışmalarına katılır. Bu konuyla ilgili periyodik eğitimlerin ve tatbikatların yapılmasını ve acil durum planı doğrultusunda hareket edilmesini izlemek ve kontrol eder.
Eğitim, bilgilendirme ve kayıt;
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak ve uygulamalarını yapmak veya kontrol eder.
- Çalışma ortamıyla ilgili iş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ve çalışma ortamı gözetim sonuçlarının kaydedildiği yıllık değerlendirme raporunu işyeri hekimi ile işbirliği halinde örneğine uygun olarak hazırlar.
- Çalışanlara yönelik bilgilendirme faaliyetlerini düzenleyerek işverenin onayına sunar ve uygulamasını kontrol eder.
- Gerekli yerlerde kullanılmak amacıyla iş sağlığı ve güvenliği talimatları ile çalışma izin prosedürlerini hazırlayarak işverenin onayına sunmak ve uygulamasını kontrol eder.
İlgili birimlerle işbirliği;
- İşyeri hekimiyle birlikte iş kazaları ve meslek hastalıklarıyla ilgili değerlendirme yaparak tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takip eder.
- Bir sonraki yılda gerçekleştirilecek iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili faaliyetlerin yer aldığı yıllık çalışma planını işyeri hekimiyle birlikte hazırlar.
- Bulunması halinde üyesi olduğu iş sağlığı ve güvenliği kuruluyla işbirliği içinde çalışır.
- Çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlar.
